- Marin şarj cihazı: su geçirmez/damla korumalı gövde, çok aşamalı (bulk–absorption–float), akü tipi seçimi, sıcaklık sensörü, yalıtılmış çıkışlar.
- Amper: toplam akü kapasitesinin %10–20'si (AGM 200 Ah → 20–40 A); lityum daha yükseğini kabul eder.
- Çıkış sayısı: marş + servis (+ ırgat/pruva) aküleri için 2–3 yalıtılmış çıkış.
- Tip: sulu, AGM, jel ve LiFePO4 farklı gerilim ister; cihazda seçilebilmeli.
- Bakım (float) modu kışlamada aküyü dolu ve sağlıklı tutar; ATV, jet
ski ve tekne için aynı mantık.
Neden marin şarj cihazı?
Garaj tipi otomobil şarj cihazı sabit gerilimle yükler, çoğu su sıçramasına dayanmaz ve akü tipini bilmez; AGM aküyü sulu profilde kaynatır, lityumu yanlış gerilimle yorar. Marin şarj cihazı sürekli teknede kalacak biçimde tasarlanır: korozyona dayanıklı gövde, damla/su koruması, titreşim dayanımı, çok aşamalı akıllı şarj (bulk: sabit akım, absorption: sabit gerilim, float: bakım), akü tipi profili, sıcaklık sensörü (sıcak akü daha düşük, soğuk akü daha yüksek gerilimle şarj edilir), yalıtılmış çoklu çıkış ve arıza korumaları. Akü seçimi için tekne aküsü; sistem için tekne elektrik sistemi.
Kaç amper?
Kural: şarj akımı, şarj edilen akülerin toplam kapasitesinin %10–20'si. 100 Ah AGM servis + 70 Ah marş → 170 Ah → 17–34 A; 20–30 A cihaz doğru. Daha düşük akım şarjı uzatır (kıyıda gece boyu bağlıysa sorun değil), daha yüksek akım sulu ve AGM'i ısıtır. LiFePO4 kapasitesinin %50'sine kadar akım kabul eder; ama şarj cihazı gücü ve kablo buna göre olmalı. Kısa marina ziyaretlerinde hızlı dolum için üst sınıra, sürekli bağlı teknede orta değere gidin.
| Akü tipi | Absorption | Float | Azami akım | Not |
|---|---|---|---|---|
| Sulu (flooded) | 14,4–14,8 V | 13,2–13,5 V | %10–20 C | Su seviyesi kontrolü; havalandırma |
| AGM | 14,4–14,7 V | 13,3–13,6 V | %20–30 C | Aşırı gerilime duyarlı; sıcaklık sensörü |
| Jel | 14,1–14,4 V | 13,5–13,8 V | %10–20 C | En düşük gerilim; AGM profili jeli bozar |
| LiFePO4 | 14,2–14,6 V | 13,4–13,6 V ya da kapalı | %50 C+ | Lityum profili ve BMS şart; sıcaklık dengeleme yok |
Kaç çıkış?
Marş ve servis aküsü ayrı olan teknede iki yalıtılmış çıkışlı cihaz her aküyü kendi durumuna göre şarj eder; pruva ırgat ya da
DC-DC şarj cihazı (alternatörden servis aküsüne)
Modern dıştan takma motorlarda alternatör gerilimi lityum ya da AGM servis aküsü için ideal değildir; DC-DC şarj cihazı marş aküsünden aldığı gerilimi servis aküsüne doğru profille ve sınırlı akımla (20–30 A) verir, alternatörü korur ve aküleri ayırır. Lityum servis aküsü olan her teknede VSR yerine DC-DC önerilir. Güneş paneli varsa MPPT ile birlikte çalışır (tekne güneş paneli).
Bakım (float) şarjı ve kışlama
Float aşamasında cihaz aküyü dolu tutmak için küçük bir akımla bekler; kışlamada ve marinada aylarca bağlı kalabilir. Akıllı cihazlar periyodik olarak yeniden absorption yapar (sülfatlanmayı önler). Kışlama: akü kutupları temiz, cihaz kuru yerde, sigortalı hat, ayda bir gerilim kontrolü; lityumda float kapalı ya da düşük gerilim (uzun süre tam dolu beklemek lityumu yorar; %50–70'te saklamak daha iyi). ATV ve jet
Montaj ve güvenlik
- Yer: Aküye yakın ama akü gazının üstünde değil (sulu akü hidrojen çıkarır); kuru, havadar, sıçrayan sudan uzak; dik montaj (soğutma).
- Kablo: Kalaylı, cihaz akımına göre kesit, kısa; her çıkışa sigorta (aküye yakın).
- 220 V tarafı: Kıyı elektriği kaçak akım rölesi ve galvanik izolatör; kablo marin standart. Şarj cihazının 220 V hattı, DC kablolardan ayrı.
- Ayar: Akü tipi seçildi, sıcaklık sensörü takıldı, gerilimler kılavuzla karşılaştırıldı.
- İzleme: Bluetooth ya da uzaktan panel ile aşama ve akım; akü gerilimini görmek arızayı erken yakalar.
Şarj sorunları: belirti ve neden
- Akü sürekli eksik: Cihaz küçük, kablo ince, sıcaklık düzeltmesi aşırı, akü sülfatlanmış.
- Akü şişmiş / su kaybetmiş: Yanlış profil (AGM'e sulu gerilim), sensörsüz sıcak ortam.
- Lityum BMS kesiyor: Profil yanlış, gerilim yüksek, soğukta şarj (0 °C altı lityum şarj edilmez).
- Cihaz alarm veriyor: Ters kutup, kısa devre, aşırı sıcaklık, hatalı akü.
- Anotlar hızlı eriyor: Kıyı elektriği galvanik akımı; izolatör ekleyin (elektrolitik korozyon).
Pratik bir örnek: 7 metrelik kabinli teknede 100 Ah AGM servis, 70 Ah marş aküsü ve marinada haftalık kullanım. Doğru çözüm iki yalıtılmış çıkışlı 25 A marin şarj cihazı, AGM profili, sıcaklık sensörü ve kıyı elektriği hattında kaçak akım rölesi; seyirde alternatörden servis aküsüne DC-DC ya da VSR. Kışlamada aynı cihaz float modunda kalır ve bahar "marş basmıyor" ile başlamaz.
Özetle
Akü şarj cihazı seçiminde dört soru: kaç amper (kapasitenin %10–20'si), kaç çıkış (akü sayısı kadar, yalıtılmış), hangi akü tipi (profil ve sıcaklık sensörü), nerede ve nasıl kurulacak (kalaylı kablo, sigorta, havadar yer). Lityum servis aküsüne DC-DC şarj, kışlamaya akıllı float modu ekleyin. Doğru cihaz aküyü yıllarca yaşatır; bayimiz tekne, ATV ve jet
- Toplam akü kapasitesi ve tipleri listelendi
- Akım kapasitenin %10–20'si
- Çıkış sayısı akü sayısına eşit, yalıtılmış
- Akü tipi profili ve sıcaklık sensörü var
- Marin gövde (su/titreşim), dik montaj, havadar yer
- Kalaylı kablo, çıkışlarda sigorta, 220 V RCD
- Lityum için DC-DC ve doğru profil
- Kışlama float planı
Sık sorulan sorular
Tekne için kaç amper şarj cihazı gerekir?
Otomobil şarj cihazı teknede kullanılır mı?
Kışın şarj cihazı sürekli bağlı kalır mı?
DC-DC şarj cihazı ne zaman gerekir?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet
