- Ekran: 5–6 m tekneye 7–9 inç, 6–8 m tekneye 9–12 inç, üstüne 12–16 inç ya da çift ekran; güneşte okunur, polarize gözlükle uyumlu panel.
- Kontrol: dokunmatik hızlı, tuş dalgada güvenli; ikisi birlikte (GPSMAP) en iyisi.
- Sonar: balıkçı için dahili
CHIRP + ClearVü/SideVü ve uyumlu transducer; gezi için sonar ikincil. - Harita:
Garmin Navionics+ ya da BlueChart g3 ile Türkiye kıyıları ayrıntılı; güncelleme aboneliği. - Ağ: NMEA 2000 ile motor, rüzgar, otopilot ve AIS aynı ekranda; ECHOMAP giriş–orta, GPSMAP üst seviye.
Chartplotter nedir, ne yapar?
Chartplotter, GPS konumunu elektronik deniz haritası üzerinde gösteren cihazdır: rota çizer, hedefe mesafe ve varış süresi verir, sığlık ve tehlikeleri gösterir, izi kaydeder. Modern chartplotter'lar aynı zamanda çok işlevli ekrandır (MFD): sonar/balık bulucu, radar, AIS, otopilot, motor göstergesi, kamera ve müzik aynı ekranda. Küçük teknede tek cihaz, büyük teknede iki–üç ekranlı ağ. Balık bulucu ile chartplotter arasındaki fark ve "combo" cihazlar için balık bulucu seçimi;
Ekran boyutu ve tipi
Ekran, güneş altında ve 1 metre mesafeden okunmalı. Boyut: konsol teknede 7 inç asgari, 9 inç rahat, 12 inç lüks; harita ve sonarı yan yana açacaksanız 9 inçten başlayın. Parlaklık (nit) ve kaplama önemli: doğrudan güneşte okunabilen, polarize gözlükle kararmayan paneller; dokunmatikte ıslak parmakla çalışma. Kabinli teknede iç ve dış dümen için iki ekran ağa bağlanır. Konsol boyutu ölçülür: 9 inç ekran çerçevesiyle 27–30 cm genişlik ister; flush (gömme) ya da braket montaj. Tekne tipine göre öneriler için konsol tekne ve tekne boyu.
Dokunmatik mi tuş mu?
Dokunmatik ekran haritayı kaydırmak, yakınlaştırmak ve menülerde gezinmek için hızlıdır; dalgada, ıslak elle ve eldivenle zorlaşır. Tuş ve döner düğme dalgada güvenilir; menülerde yavaş. ECHOMAP'in UHD2 serisi dokunmatik (bazı boyutlarda tuşlu sürüm); GPSMAP serileri dokunmatik + tuş birlikte sunar. Açık konsol ve sürat teknesinde tuşlu ya da hibrit; kabinli teknede dokunmatik rahat.
Sonar ve transducer
Çoğu chartplotter dahili sonar modülüyle gelir ("combo"): geleneksel
| Tekne / kullanım | Ekran | Kontrol | Sonar | |
|---|---|---|---|---|
| 4,5–5,5 m balıkçı, şişme bot | 6–7" | Tuş / dokunmatik | ECHOMAP UHD2 6x / 7x | |
| 5,5–7 m konsol, balık + gezi | 9" | Dokunmatik (tuşlu sürüm) | ECHOMAP UHD2 9x | |
| 6–8 m ciddi balıkçı | 9–12" (+ LiveScope) | Dokunmatik + tuş | Tam paket + LiveScope | ECHOMAP Ultra 2 / GPSMAP 9x3 |
| 7–9 m kabinli gezi | 10–12", iki dümen | Dokunmatik + tuş | Derinlik odaklı | GPSMAP 12x3 + ağ |
| 9 m+ gezi / | 12–16", çoklu | Dokunmatik + tuş | Ağ üzerinden | GPSMAP 8x00 / 9000 serisi |
Harita
Cihaz kadar harita önemlidir.
Ağ ve genişleme
NMEA 2000 ağı ile motor verisi (devir, yakıt, sıcaklık), rüzgar sensörü, AIS, VHF, otopilot ve dijital anahtarlama aynı ekrana gelir; bkz. NMEA 2000 kurulumu.
Montaj notları
Ekran sürücünün görüş hattında, güneş yansıması az, dümen ve gaz koluna ulaşımı kapatmayan yerde; gömme montaj için konsol arkasında kablo ve transducer bağlantısı için yer. Güç doğrudan aküden sigortalı hat; transducer kablosu motor kablolarından ayrı yürütülür (parazit). Dahili GPS anteni gökyüzünü görmeli; kabin içi montajda harici anten. Elektrik altyapısı için tekne elektrik sistemi. Montajı bayimiz yapar; ekran, transducer ve ağ birlikte planlanır.
Bütçe ve öncelik
Bütçe sırası: 1) uygun boyutta ekran, 2) doğru transducer, 3) ayrıntılı harita, 4) ağ ve ekstralar. Küçük ekran + büyük transducer ya da büyük ekran + temel harita dengesiz olur. İkinci el chartplotter alırken yazılım güncellemesi, ekran yanığı, su izi ve harita kartının cihaza bağlı olup olmadığı kontrol edilir.
Ege'de kullanım notu
Edremit Körfezi ve Ayvalık adaları arasında sığlık ve kayalık çok; harita ayrıntısı ve derinlik alarmı, sonar kadar önemlidir. Körfezde yaz öğle saatlerinde imbat kalkınca ekranı dalgada okumak zorlaşır; tuşlu ya da hibrit kontrol ve güneşte okunur panel burada değerini gösterir.
Özetle
Chartplotter seçimi ekran boyutu, kontrol tipi, sonar/transducer, harita ve ağ olmak üzere beş kararın toplamıdır. Küçük ve orta tekne için ECHOMAP UHD2 (7–9 inç) doğru başlangıç; büyüme planı ve radar/otopilot varsa GPSMAP. Bayimiz
- Konsolda ekran yeri ölçüldü; boyut tekneye uygun
- Güneşte okunur, polarize uyumlu panel
- Dokunmatik / tuş kararı sürüş tipine göre
- Sonar ihtiyacı ve transducer tipi belirlendi
- Harita kartı (Navionics+ / BlueChart g3) bütçede
- NMEA 2000 ve ileride radar/otopilot planı
- Montaj: güç hattı, anten görüşü, kablo yolu
Sık sorulan sorular
Chartplotter ile balık bulucu arasındaki fark ne?
Kaç inç chartplotter almalıyım?
ECHOMAP mi GPSMAP mi?
Harita cihazla birlikte geliyor mu?
Edremit’te tekne, deniz motoru, jet
